علم تصمیم گیری و سیستم های هوشمند 3060-7574 3 2026 09 16 Investigating the Factors Affecting Production Line Productivity Improvement Using a Hybrid Multi-Criteria Decision-Making Approach بررسی عوامل موثر بر افزایش بهره وری خط تولید به کمک ترکیبی از روش های تصمیم گیری چندمعیارهبررسی موردی: کارخانه زر FA امین وحیدی منفرد دانشگاه شهید بهشتی حانیه باقری دانشگاه شهید بهشتی Journal Article <p>In today's competitive environment, reducing waste in production lines is considered one of the most critical and challenging issues facing manufacturing industries. Waste not only imposes additional costs on organizations but also negatively affects product quality, productivity, and customer satisfaction. Furthermore, factors such as equipment deterioration, inadequate employee training, poor preventive maintenance practices, and the lack of precise production standards play significant roles in either increasing or reducing waste levels. Therefore, identifying and evaluating these factors is essential for achieving optimal production performance and enhancing organizational competitiveness. This study aims to identify and prioritize the factors affecting waste reduction in the production line of Zarmakaron Company using an integrated multi-criteria decision-making (MCDM) approach, specifically combining the Analytic Hierarchy Process (AHP) and the Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution (TOPSIS). To achieve this objective, fourteen factors were identified and classified into four main categories, including human factors, machinery and equipment factors, managerial and process-related factors, and physical and environmental conditions. These factors were subsequently analyzed and prioritized. In addition, six potential improvement strategies were evaluated and ranked based on the identified factors, and the most effective strategies for reducing production-line waste were proposed.</p> <p>در دنیای رقابتی امروز، کاهش ضایعات در خطوط تولید یکی از مسائل مهم و چالش‌برانگیز صنایع تولیدی به‌شمار می‌رود، چراکه ضایعات علاوه بر تحمیل هزینه‌های اضافی، می‌تواند کیفیت، بهره‌وری و رضایت مشتری را تحت تأثیر قرار دهد. از سوی دیگر، عواملی نظیر فرسودگی تجهیزات، آموزش ناکافی کارکنان، ضعف در نگهداری پیشگیرانه و نبود استانداردهای دقیق در فرآیند تولید، همگی نقش بسزایی در افزایش یا کاهش ضایعات ایفا می‌کنند. از این رو شناسایی و ارزیابی این عوامل، برای دستیابی به تولید بهینه و رقابت‌پذیری بیشتر، از اهمیت بالایی برخوردار است. در پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر کاهش ضایعات خط تولید با استفاده از ترکیبی از روش های تصمیم گیری چندمعیاره به عبارتی ترکیبی از ترکیبی AHP و TOPSIS در کارخانه زرماکارون انجام گرفته است. به‌منظور دستیابی به این هدف، 14 عامل در چهار دسته‌ی اصلی شامل عوامل انسانی، ماشین آلات و تجهیزات، مدیریتی و فرایندی و شرایط فیزیکی و محیط شناسایی و مورد تحلیل قرار گرفت، همچنین 6 راهکار نهایی با توجه به عوامل بررسی شده رتبه بندی شده و بهترین راهکارها ارائه شده اند.</p>