علم تصمیم گیری و سیستم های هوشمند 3060-7574 3 2026 09 16 Eveloping a Heterogeneous Decision‑Making Framework Based on Mathematical Modeling for Stock Portfolio Selection with an Emphasis on the Relative Valuation of Industries in the Iranian Capital Market ارائه یک چارچوب تصمیم‌گیری ناهمگن مبتنی بر مدلسازی ریاضی برای انتخاب پرتفوی سهام با تأکید بر ارزش‌گذاری نسبی صنایع در بازار سرمایه ایران FA غزاله پارسامهر گروه مدیریت، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. سید محمدرضا داودی دانشیار، گروه مدیریت، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. سعید آقاسی گروه مدیریت، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. Journal Article <p>Optimal portfolio selection has always been one of the fundamental decision-making problems in the field of investment. In this regard, industry heterogeneity and differences in firms’ financial structures increase the complexity of this decision-making process and highlight the necessity of value-oriented and systematic approaches. The present study aims to propose a heterogeneous decision-making framework based on mathematical modeling for stock portfolio selection, with an emphasis on the relative valuation of industries in the Iranian capital market. The statistical population of the study consists of companies listed in the first and second markets of the Tehran Stock Exchange, as well as the first and second markets of the Iran Fara Bourse, that entered the capital market prior to 2018. The research data include corporate financial statement information and financial ratios, which were extracted from official databases over the period 2018–2022. In total, 420 stocks from 42 different industries were examined.In the first step, a value function was calculated for each stock based on a set of financial criteria. Subsequently, the final value of each stock at the industry level was determined using the relative mean of the ​  index. This index was employed as a measure to assess the relative attractiveness of stocks. In the next stage, stocks with higher attractiveness were incorporated into a mathematical optimization model, and the optimal portfolio was constructed with the objective of risk minimization. The results indicate that stocks with higher relative mean values in the value function make a more significant contribution to the optimal portfolio, and the proposed framework is capable of providing a balanced combination of stocks belonging to heterogeneous industries with a risk-control-oriented approach.</p> <p><strong>Keywords: </strong>Optimization, Stock Portfolio, Value Function, Risk, Capital Market</p> <p><br /><br /></p> <p>انتخاب پرتفوی بهینه همواره یکی از مسائل اساسی تصمیم‌گیری در حوزه سرمایه‌گذاری بوده است، در این میان، ناهمگنی صنایع و تفاوت ساختار مالی شرکت‌ها، پیچیدگی این تصمیم‌گیری را افزایش داده و لزوم استفاده از رویکردهای ارزش‌محور و نظام‌مند را برجسته می‌سازد. پژوهش حاضر با هدف ارائه یک چارچوب تصمیم‌گیری ناهمگن مبتنی بر مدلسازی ریاضی، به انتخاب پرتفوی سهام با تأکید بر ارزش‌گذاری نسبی صنایع در بازار سرمایه ایران می‌پردازد. جامعه آماری پژوهش شامل شرکت‌های پذیرفته‌شده در بازار اول و دوم بورس اوراق بهادار تهران و همچنین بازارهای اول و دوم فرابورس است که پیش از سال ۱۳۹۷ وارد بازار سرمایه شده‌اند. داده‌های پژوهش شامل اطلاعات صورت‌های مالی و نسبت‌های مالی شرکت‌هاست که طی دوره زمانی ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ از پایگاه‌های اطلاعاتی رسمی استخراج شده‌اند. در مجموع، ۴۲۰ سهم از ۴۲ صنعت مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. در گام نخست، برای هر سهم یک تابع ارزش بر اساس مجموعه‌ای از معیارهای مالی محاسبه شد و سپس با استفاده از میانگین نسبی شاخص  ارزش نهایی هر سهم در سطح صنعت تعیین گردید. این شاخص به‌عنوان معیاری برای سنجش مطلوبیت نسبی سهام به کار گرفته شد. در ادامه، سهام با مطلوبیت بالاتر وارد یک مدل بهینه‌سازی ریاضی شدند و پرتفوی بهینه با هدف حداقل‌سازی ریسک تشکیل گردید. نتایج نشان می‌دهد سهامی که از میانگین نسبی بالاتری در تابع ارزش برخوردارند، سهم مؤثرتری در پرتفوی بهینه دارند و چارچوب پیشنهادی قادر است ترکیبی متوازن از سهام متعلق به صنایع ناهمگن را با رویکرد کنترل ریسک ارائه دهد.</p> <p>کلیدواژه‌ها: بهینه سازی، پرتفوی سهام، تابع ارزش، ریسک، بازار سرمایه</p>