علم تصمیم گیری و سیستم های هوشمند 3060-7574 2 1404 06 20 Advancing Sustainability in Food Supply Chains: Barriers to Implementing the Product-as-a-Service Model with an Emphasis on the Role of Technology پیشبرد پایداری در زنجیره تامین غذا: موانع بکارگیری مدل محصول به عنوان خدمت با تاکید بر نقش فناوری 1 20 FA مهسا پیشدار استادیار دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، ایران Journal Article 1404 03 03 <p>The Product-as-a-Service (PaaS) model, as an innovative solution in food supply chains, allows businesses to utilize technology-based services such as Internet of Things (IoT) and blockchain instead of purchasing and owning equipment. However, the implementation of this model in developing countries faces numerous challenges. This study investigates the key barriers to implementing PaaS in food supply chains in these countries and categorizes them into four main groups: financial, technical, regulatory, and socio-cultural barriers. The results reveal that lack of digital infrastructure, high technology implementation costs, and lack of supportive government policies are among the fundamental barriers to the adoption of this model. Additionally, cultural preference for asset ownership and distrust of foreign companies are identified as major socio-cultural barriers that hinder the acceptance of PaaS by local communities. To overcome these obstacles, the study proposes solutions such as developing digital infrastructure, providing financial assistance and government subsidies, raising community awareness through educational programs, and involving local stakeholders in decision-making processes. This research demonstrates that the PaaS model can enhance the efficiency of food supply chains in Iran, contributing to reduced food waste, increased sustainability, and lower operational costs.</p> <p>مدل محصول به عنوان خدمت به عنوان یک راهکار نوآورانه در زنجیره تأمین مواد غذایی، به کسب‌وکارها اجازه می‌دهد به جای خرید و مالکیت تجهیزات، از خدمات مبتنی بر فناوری‌های دیجیتال مانند اینترنت اشیا و بلاک‌چین بهره‌برداری کنند.  بکارگیری این مدل کسب و کار باعث افزایش انعطاف‌پذیری و پایداری زنجیره تامین خواهد شد. با این حال، پیاده‌سازی این مدل در کشورهای در حال توسعه با چالش‌های متعددی مواجه است. این پژوهش به بررسی موانع اصلی پیاده‌سازی مدل محصول به عنوان خدمت در زنجیره تأمین مواد غذایی در ایران پرداخته و آن‌ها را در چهار دسته اصلی شامل موانع مالی، فنی، قانونی و اجتماعی-فرهنگی تقسیم‌بندی می‌کند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که کمبود زیرساخت‌های دیجیتال، هزینه بالای اجرای فناوری، و عدم وجود سیاست‌های حمایتی دولتی از جمله موانع اساسی برای پذیرش این مدل هستند. همچنین، ترجیح فرهنگی به مالکیت دارایی و بی‌اعتمادی نسبت به شرکت‌های خارجی به عنوان موانع اجتماعی-فرهنگی برجسته شناسایی شدند که مانع از پذیرش این مدل توسط جوامع محلی می‌شوند. برای غلبه بر این موانع، ارائه راهکارهایی همچون توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، ارائه تسهیلات مالی و یارانه‌های دولتی، آموزش و آگاهی‌بخشی جوامع محلی، و مشارکت آن‌ها در فرآیندهای تصمیم‌گیری پیشنهاد شده است. این پژوهش با ارائه راهکارهایی برای برطرف کردن موانع مذکور، نشان می‌دهد که مدل محصول به عنوان خدمت می‌تواند به بهبود کارایی زنجیره تأمین مواد غذایی در کشورهای در حال توسعه کمک کرده و به کاهش ضایعات غذایی، افزایش پایداری و کاهش هزینه‌های عملیاتی منجر شود.</p> https://www.dsisj.com/index.php/dsisj/article/download/29/24